شیر مادر در طول زمان ظاهر متفاوتی دارد؛ از زرد رنگ آغوز گرفته تا سفید، کرمی یا شفاف. گاهی ممکن است خون در شیر دیده شود که رنگ آن را به صورتی، قرمز یا قهوهای مایل میکند. دیدن خون در شیر مادر میتواند نگرانکننده باشد، اما در اغلب موارد وضعیت بدتر از آنچه به نظر میرسد نیست. آگاهی از دلایل این موضوع و علائم همراه آن به شما کمک میکند بهتر تصمیم بگیرید که چه اقداماتی لازم است انجام دهید.
دلایل وجود خون در شیر مادر
عوامل متعددی میتوانند باعث خون در شیر مادر شوند که از موارد کماهمیت تا علائم هشداردهنده جدی متغیر است. برخی از مهمترین دلایل عبارتند از:
- سندرم لوله زنگزده: این پدیده معمولاً در چند روز اول شیردهی رخ میدهد و به دلیل افزایش جریان خون همراه با افزایش تولید شیر است. خون ممکن است وارد آغوز یا شیر شود و رنگ آن را تغییر دهد. این حالت معمولاً دردناک نیست و پس از چند روز برطرف میشود.
- ترک خوردگی نوک سینه: یکی از دلایل شایع خون در شیر، ترک خوردگی نوک سینه است که ممکن است به دلیل نچسبیدن صحیح نوزاد به سینه ایجاد شود. مشکلاتی مانند زبانبندی یا عفونت قارچی نیز میتوانند نقش داشته باشند. استفاده از شیر مادر یا لانولین پزشکی میتواند به بهبود ترکها کمک کند.
- ماستیت (التهاب بافت سینه): خون در شیر ممکن است همراه با علائم دیگر ماستیت مانند درد، تورم، تب و وجود توده باشد. ترک در نوک سینه میتواند باعث ورود باکتری و ایجاد ترشح خونی شود.
- سرطان سینه: هرچند نادر است، اما سرطان سینه نیز میتواند باعث خون در شیر، ترشح از نوک سینه و علائمی مانند ضخیم شدن یا وجود توده در سینه شود. این موارد اغلب با ماستیت اشتباه گرفته میشوند اما نیاز به بررسی پزشکی فوری دارند.
چه کارهایی باید انجام داد؟
واکنش به خون در شیر مادر بستگی به علائم همراه و مرحله شیردهی دارد. مثلاً مقدار کم خون در روزهای اول شیردهی معمولاً نیاز به اقدام خاصی ندارد. راهکارهای معمول عبارتند از:
- ادامه شیردهی: در بیشتر موارد، ادامه شیردهی بیخطر است و حتی میتواند مفید باشد. خون در شیر معمولاً برای نوزاد خطرناک نیست، اگرچه ممکن است باعث برگشت شیر در نوزاد شود که معمولاً جای نگرانی ندارد.
- صبر و انتظار: اگر خون ناشی از مشکلات رایجی مانند سندرم لوله زنگزده یا احتقان سینه باشد، معمولاً نیازی به مراجعه فوری نیست و مشکل خودبهخود برطرف میشود.
- اصلاح نحوه چسبیدن نوزاد به سینه: اگر ترک نوک سینه باعث خون شده، تلاش برای بهبود چسبیدن نوزاد با تغییر وضعیت شیردهی میتواند کمککننده باشد. سر و ستون فقرات نوزاد باید در یک راستا قرار گیرد و دهان به خوبی باز شود تا چانه به سینه بچسبد. در صورت ادامه مشکل، مشاوره با کارشناس شیردهی توصیه میشود.
- مشاوره پزشکی: در صورت نگرانی از ماستیت، سرطان یا مشکلات جدی دیگر، فوراً به پزشک مراجعه کنید. پزشک تاریخچه پزشکی و وضعیت شیردهی شما را بررسی کرده و در صورت شک به سرطان، معاینه سینه، ماموگرافی یا سونوگرافی تجویز میکند. تشخیص قطعی سرطان تنها با نمونهبرداری (بیوپسی) امکانپذیر است.



