در گذشته، شربت ذرت تیره به عنوان یک درمان خانگی رایج برای یبوست نوزادان استفاده می‌شد. اما امروزه شربت ذرت تیره تجاری به گونه‌ای متفاوت تولید می‌شود و دیگر خاصیت جذب مایعات به روده یا نرم کردن مدفوع را ندارد، بنابراین برای درمان یبوست نوزادان مؤثر نیست.
اگر نگران یبوست نوزادتان هستید، حتماً ابتدا با پزشک اطفال مشورت کنید و از دادن شربت ذرت به کودک خود خودداری نمایید.
علائم یبوست در نوزادان
<pتعداد دفعات دفع مدفوع در نوزادان به سن و نوع تغذیه آن‌ها بستگی دارد. طبیعی است که نوزادان هنگام دفع مدفوع کمی زور بزنند یا رنگ صورتشان قرمز شود، زیرا عضلات شکمی آن‌ها ضعیف‌تر است و معمولاً به صورت درازکش قرار دارند.
نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، معمولاً دفعات بیشتری مدفوع می‌کنند چون شیر مادر راحت‌تر هضم می‌شود. در حدود ۳ تا ۶ هفتهگی، تعداد دفعات دفع کاهش می‌یابد و ممکن است فقط یک یا دو بار در هفته باشد. اگر مدفوع نرم است و نوزاد فقط گاهی اوقات دفع دارد یا کمی زور می‌زند، احتمالاً دچار یبوست نیست.
معمولاً یبوست در نوزادان پس از شروع تغذیه با غذای جامد رخ می‌دهد.
علائم رایج یبوست در نوزادان:
- استفراغ
- مدفوع سفت و خشک
- خستگی
- کاهش اشتها
- نفخ شکم
- خون در مدفوع
تغییرات غذایی برای رفع یبوست
اگر نوزادتان دچار یبوست است، مشورت با پزشک اطفال بسیار مهم است. همچنین تغییر در رژیم غذایی می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند:
- آب و آبمیوه: علاوه بر تغذیه معمول، به نوزاد آب یا آبمیوه ۱۰۰٪ طبیعی بدهید. آبمیوه حاوی شیرینی است که به عنوان ملین عمل می‌کند. می‌توانید با ۲ تا ۴ اونس شروع کنید و میزان آن را بر اساس نیاز نوزاد تنظیم کنید.
- غذاهای کمکی: پوره آلو و نخود فرنگی فیبر بیشتری نسبت به سایر میوه‌ها و سبزیجات دارند. همچنین غلات چند دانه‌ای منبع خوبی از فیبر هستند که به نرم شدن مدفوع کمک می‌کنند.
جایگزین‌های شربت ذرت برای یبوست
اگر چند روز است که نوزاد هنوز مشکل دفع دارد و تغییرات غذایی مؤثر نبوده، ممکن است نیاز به روش‌های دیگری باشد. در برخی موارد، پزشک ممکن است استفاده از شیاف گلیسرین مخصوص نوزادان را توصیه کند. این شیاف‌ها به عنوان ملین‌های محرک عمل کرده و می‌توانند یبوست موقت را تسکین دهند. استفاده از آن‌ها باید فقط با تأیید و راهنمایی پزشک باشد.
نکات ایمنی در استفاده از شیاف گلیسرین:
- هر بار فقط یک شیاف وارد رکتوم شود.
- بیش از یک بار در روز استفاده نشود.
- معمولاً باعث دفع مدفوع در ۱۵ دقیقه تا ۱ ساعت می‌شود.
اگر یبوست نوزاد با تغییر رژیم غذایی و شیاف گلیسرین برطرف نشد، ممکن است نشانه یک مشکل جدی‌تر باشد و باید فوراً با پزشک تماس گرفت.
نکاتی برای پیشگیری از یبوست
با افزایش سن نوزاد، تغذیه و نوشیدنی‌های او تأثیر زیادی بر عملکرد دستگاه گوارش خواهند داشت. برای حفظ سلامت و راحتی نوزاد، نکات زیر را رعایت کنید:
- رژیم غذایی سرشار از فیبر: فیبر باعث نرم و حجیم شدن مدفوع و سهولت دفع می‌شود.
- مصرف مایعات کافی: هیدراته نگه داشتن نوزاد برای سلامت کلی او ضروری است.
- تحرک و ورزش: مانند بزرگسالان، نوزادان نیز به تحرک نیاز دارند. با حرکت دادن آرام پاهای نوزاد می‌توانید به تقویت عضلات او کمک کنید.
- عدم نگه داشتن مدفوع: برخی نوزادان به دلیل درد یا مشکلات پوستی ممکن است مدفوع را نگه دارند. مراقب باشید تا این وضعیت ایجاد نشود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
<pگاهی یبوست می‌تواند جدی باشد یا نشانه یک بیماری زمینه‌ای باشد. در صورت مشاهده علائم زیر فوراً با پزشک تماس بگیرید:
- درد شکم همراه با گریه بیش از یک ساعت
- درد مقعدی با زور زدن بیش از یک ساعت
- استفراغ و شکم متورم
- خونریزی از مقعد
- نوزاد نیاز به دفع دارد اما قادر به دفع نیست
- شیاف استفاده شده ولی مؤثر نبوده
- نوزاد در درد یا ناراحتی شدید است
