در هنگام زایمان، معمولاً نوزاد به صورت سر اول یا همان وضعیت ورتکس به دنیا میآید که این حالت به عنوان ایمنترین وضعیت شناخته میشود. در هفتههای پایانی بارداری، نوزاد به گونهای حرکت میکند که سرش بالای واژن قرار گیرد تا برای زایمان آماده شود.
با این حال، ممکن است نوزاد در وضعیتهای دیگری مانند بریچ (پا یا باسن اول) یا عرضی (خوابیده به پهلو) قرار داشته باشد. وضعیت بریچ در حدود ۳ تا ۴ درصد زایمانها رخ میدهد. در این شرایط، پزشک درباره گزینههای مختلف زایمان با شما صحبت خواهد کرد.
زایمان در وضعیت ورتکس
قبل از شروع زایمان، نوزاد معمولاً موقعیت خود را تغییر میدهد و در زمان درد زایمان به سمت پایین حرکت میکند تا سرش نزدیک به خروجی واژن شود. پزشک یا ماما شما را راهنمایی میکند که چگونه با نفسهای عمیق و فشارهای کنترلشده به نوزاد کمک کنید تا سرش به آرامی و بدون آسیب بیرون بیاید. این روند آهسته باعث کشش تدریجی پوست و عضلات اطراف واژن میشود.
وضعیتهای دیگر نوزاد
وضعیت بریچ
اگر نوزاد در هفته ۳۶ بارداری هنوز در وضعیت بریچ باشد، پزشک ممکن است روش چرخش خارجی سر (ECV) را پیشنهاد دهد. در این روش، پزشک با فشار ملایم روی رحم تلاش میکند نوزاد را به وضعیت سر اول برگرداند. این روش ممکن است کمی ناراحتکننده یا دردناک باشد اما معمولاً ایمن است و در حدود ۵۰ درصد موارد موفق است.
با این حال، اگر خونریزی واژینال اخیر داشته باشید، ضربان قلب نوزاد غیرطبیعی باشد، آب کیسه جنین پاره شده باشد یا بارداری چندقلویی داشته باشید، انجام ECV توصیه نمیشود.
اگر ECV موفقیتآمیز نباشد، زایمان سزارین یا زایمان بریچ واژینال انجام میشود. زایمان بریچ واژینال در شرایطی مانند قرار گرفتن پاها زیر باسن نوزاد، اندازه غیرطبیعی نوزاد، موقعیت غیرمعمول، جفت پایین یا پرهاکلامپسی ممکن است خطرناک باشد.
وضعیت عرضی
اگر نوزاد در نزدیکی زمان زایمان به صورت عرضی در رحم قرار گرفته باشد، پزشک روش ECV یا سزارین را پیشنهاد میدهد. در صورت عدم موفقیت در چرخش یا شروع زایمان پیش از چرخش، معمولاً سزارین انجام میشود.
خطرات وضعیت بریچ و عرضی
روش ECV ممکن است باعث پارگی زودرس کیسه آب، تغییر ضربان قلب نوزاد، جداشدگی جفت یا شروع زایمان زودرس شود. همچنین ممکن است نوزاد پس از چرخش دوباره به وضعیت بریچ بازگردد که چرخش مجدد با بزرگتر شدن نوزاد دشوارتر میشود.
زایمان بریچ ممکن است باعث شود بدن نوزاد نتواند به اندازه کافی دهانه رحم را باز کند و سر یا شانههای نوزاد در لگن گیر کنند. همچنین ممکن است بند ناف زودتر از نوزاد وارد واژن شود که این وضعیت اضطراری بوده و نیاز به سزارین فوری دارد.
زایمان سزارین به عنوان یک جراحی بزرگ، خطراتی مانند عفونت، خونریزی و آسیب به اعضای داخلی را به همراه دارد و ممکن است در بارداریهای بعدی مشکلاتی مانند پارگی رحم یا مشکلات جفت ایجاد کند.



