پرهاکلامپسی یک وضعیت پزشکی است که باعث افزایش فشار خون در دوران بارداری یا در روزها و هفتههای پس از زایمان میشود و میتواند به آسیب به اعضایی مانند کبد و کلیهها منجر شود. این بیماری معمولاً پس از هفته بیستم بارداری رخ میدهد. خوشبختانه اغلب مادران با پرهاکلامپسی نوزادان سالم به دنیا میآورند و بهبود مییابند.
علائم پرهاکلامپسی
<pفشار خون ممکن است به تدریج یا ناگهانی افزایش یابد و گاهی بدون هیچ علامتی باشد، بنابراین کنترل منظم فشار خون اهمیت زیادی دارد. پرهاکلامپسی معمولاً در سهماهه دوم بارداری رخ میدهد و علائم آن شامل موارد زیر است:
- وجود پروتئین زیاد در ادرار (پروتئینوری)
- سردردی که با مسکنها بهبود نمییابد
- درد در بالای شکم یا سمت راست بدن
- مشکل در تنفس
- تورم صورت و دستها (که گاهی در بارداری طبیعی هم دیده میشود)
- حالت تهوع یا استفراغ (که در بارداری طبیعی نیز ممکن است رخ دهد)
- اضطراب
- مشکلات بینایی مانند تاری دید، دیدن لکه یا حساسیت به نور
در صورت مشاهده هر یک از این علائم باید به پزشک مراجعه کرد و در مواردی مانند مشکل شدید در تنفس، سردرد مقاوم، درد شدید شکمی یا مشکلات بینایی باید فوراً به اورژانس مراجعه شود.
پرهاکلامپسی زودرس
اگر فشار خون بالا در یا قبل از هفته ۳۴ بارداری شروع شود، به آن پرهاکلامپسی زودرس گفته میشود که خطر عوارض برای مادر و نوزاد را افزایش میدهد و ممکن است نیاز به زایمان زودرس باشد. نوزادان مادران مبتلا به این نوع پرهاکلامپسی معمولاً کوچکتر از حد انتظار هستند که به آن محدودیت رشد جنین (FGR) گفته میشود و احتمال بروز مشکلاتی در سیستم عصبی، قلب، ریهها، تنفس و خون آنها بیشتر است.
همچنین نمره آپگار نوزادان این مادران ممکن است پایینتر باشد؛ این نمره پس از تولد برای ارزیابی سلامت اولیه نوزاد اندازهگیری میشود. نمره پایین همیشه به معنای مشکل جدی نیست و ممکن است نوزاد فقط به مراقبتهای پزشکی ویژه در دقایق اول نیاز داشته باشد.
در مقایسه با پرهاکلامپسی دیررس، مادران مبتلا به پرهاکلامپسی زودرس معمولاً پروتئین بیشتری در ادرار دارند که نشانه آسیب کلیه است و فشار خون بالاتر و مقاومتر به درمان دارند. تحقیقات نشان داده این مادران بیشتر در معرض عفونتهای تناسلی و ادراری، مشکلات خونی، اختلالات تنفسی و جداشدگی زودرس جفت هستند.
پرهاکلامپسی پس از زایمان
گاهی علائم پرهاکلامپسی تا پس از زایمان ظاهر نمیشوند و معمولاً در هفته اول پس از تولد نوزاد بروز میکنند، اما خطر آن تا شش هفته پس از زایمان نیز وجود دارد. علائم مشابه دوران بارداری است اما این وضعیت روی نوزاد تأثیری ندارد.
مادران مبتلا به پرهاکلامپسی پس از زایمان در معرض خطر سکته مغزی، تجمع مایع در ریهها (ادم ریوی) و انسداد رگهای خونی به دلیل لخته خون (ترومبوآمبولی) قرار دارند.
راههای پیشگیری
علت دقیق پرهاکلامپسی هنوز مشخص نیست و تحقیقات بیشتری لازم است. اما حفظ سلامت کلی پیش از بارداری از جمله تغذیه مناسب، ورزش منظم و ترک سیگار میتواند مفید باشد.
پزشکان ممکن است در صورت داشتن عوامل خطر خاص، مصرف آسپرین با دوز پایین (۸۱ میلیگرم روزانه) را پس از هفته دوازدهم بارداری توصیه کنند. این موارد شامل سابقه پرهاکلامپسی در بارداری قبلی یا خانواده، بارداری چندقلویی، فشار خون بالا، بیماری کلیوی، دیابت و بیماریهای خودایمنی است.
همچنین مکملهای کلسیم ممکن است در زنانی که کمبود کلسیم دارند، به پیشگیری از پرهاکلامپسی کمک کنند.



