بسیاری از افراد تصور میکنند که شیردهی مانع بارداری میشود، اما در واقع زنان میتوانند در حین شیردهی نیز باردار شوند. در چنین شرایطی، مادران میتوانند به شیردهی کودک بزرگتر خود در دوران بارداری ادامه دهند. اگر شما در دوران بارداری هستید و همچنان به کودک بزرگتر خود شیر میدهید، ممکن است سوالاتی درباره ایمنی و خطرات این موضوع داشته باشید. در ادامه همه آنچه باید درباره شیردهی در دوران بارداری بدانید، آورده شده است.
آیا در دوران شیردهی تخمکگذاری رخ میدهد؟
اکثر زنان تا شش هفته پس از زایمان تخمکگذاری نمیکنند و شیردهی این روند را به تأخیر میاندازد. اما این موضوع به میزان و دفعات شیردهی بستگی دارد. اگر به طور مکرر شیر دهید، ممکن است تخمکگذاری تا ماهها یا حتی بیش از یک سال به تأخیر بیفتد. این روش به عنوان یک شکل طبیعی و موقت پیشگیری از بارداری شناخته میشود که به آن روش پیشگیری از بارداری با شیردهی (LAM) گفته میشود. این روش تنها زمانی موثر است که شیردهی به صورت انحصاری و با فاصله کمتر از ۴ ساعت در روز و ۶ ساعت در شب انجام شود. خوشبختانه این روش بیخطر است و عوارض جانبی ندارد و میتوان آن را تا ۶ ماه پس از زایمان یا تا بازگشت قاعدگی استفاده کرد.
اگر شیردهی را متوقف کنید، ممکن است ظرف ۳ هفته پس از زایمان تخمکگذاری آغاز شود که احتمال بارداری در حین شیردهی را افزایش میدهد.
آیا امکان بارداری در حین شیردهی وجود دارد؟
شیردهی و بارداری میتوانند همزمان اتفاق بیفتند، به ویژه اگر مدت طولانی به کودک بزرگتر شیر دهید. با کاهش دفعات شیردهی، احتمال تخمکگذاری و بارداری افزایش مییابد.
آیا ادامه شیردهی در دوران بارداری ایمن است؟
برخلاف باور عمومی که شیردهی در بارداری را مضر میداند، تحقیقات نشان میدهد که در صورت بارداری بدون مشکل، شیردهی بیخطر است و تأثیری بر مادر، جنین یا کودک بزرگتر ندارد. البته باید مطمئن شوید که کالری کافی دریافت میکنید و مایعات زیادی مینوشید.
با این حال، ممکن است برخی عوارض جانبی را تجربه کنید و کودک شما نیز تغییراتی در شیر مادر حس کند. از جمله عوارض شیردهی در بارداری:
- انقباضات رحمی: هورمون اکسیتوسین که در حین شیردهی ترشح میشود، علاوه بر تحریک تولید شیر، باعث انقباضات خفیف رحمی میشود که معمولاً در بارداریهای بدون مشکل نگرانی ایجاد نمیکند. اما در بارداریهای پرخطر یا با سابقه سقط یا زایمان زودرس، ممکن است پزشک توصیه به قطع شیردهی کند.
- تغییر در شیر مادر: شیر مادر در طول بارداری تغییراتی در محتوا، مقدار، قوام و طعم پیدا میکند و ممکن است شورتر شود و تولید آن کاهش یابد که این تغییرات معمولاً باعث کنار گذاشتن تدریجی کودک بزرگتر میشود.
- درد و ناراحتی جسمی: در سه ماهه اول بارداری ممکن است نوک سینهها حساس و دردناک شود و به دلیل تهوع و خستگی، اشتها و مصرف مایعات کاهش یابد که این شرایط میتواند شیردهی را دشوارتر کند.
- خطرات سلامتی: شیردهی انرژی زیادی مصرف میکند و در کنار نیازهای بالای بارداری، ممکن است خطراتی برای جنین ایجاد کند مانند کاهش جریان خون به جفت، رشد کند جنین، وزن کم هنگام تولد، سقط یا مردهزایی.
چه کسانی باید شیردهی در بارداری را قطع کنند؟
اگر در سه ماهه اول بارداری درد شدید دارید، سابقه سقط یا از دست دادن بارداری، خونریزی در بارداری قبلی، زایمان زودرس یا انقباضات زودرس در بارداری فعلی دارید، پزشک ممکن است توصیه کند شیردهی را قطع کنید.
نکات مهم برای شیردهی در دوران بارداری
- برای کاهش درد سینه و نوک سینه از مسکنهایی مانند استامینوفن یا کمپرس گرم استفاده کنید.
- اگر احساس خستگی میکنید، استراحت کافی داشته باشید و از دیگران کمک بگیرید. از مصرف قهوه و نوشیدنیهای انرژیزا خودداری کنید چون ممکن است باعث کمآبی شود.
- زمانهای منظمی برای خوردن و نوشیدن آب داشته باشید تا تهوع کاهش یابد و میزان مصرف غذا و مایعات کافی باشد.
- آب فراوان بنوشید و از نوشیدنیهای بدون قند و مناسب بارداری استفاده کنید.
- تغذیه سالم و تامین کالری کافی برای نیازهای خود و کودکان را فراموش نکنید.
- کودک بزرگتر را در موقعیتهای راحت برای شیردهی قرار دهید، مثلاً دراز بکشید و اجازه دهید کودک روی یا کنار شما باشد.
پس از تولد نوزاد جدید چه اتفاقی میافتد؟
پس از تولد نوزاد، میتوانید به شیردهی کودک بزرگتر ادامه دهید که به آن شیردهی همزمان یا تاندوم گفته میشود. این کار باعث صرفهجویی در زمان و تقویت رابطه بین خواهر و برادر میشود. بهتر است ابتدا نوزاد جدید را شیر دهید و سپس کودک بزرگتر را. شیر مادر پس از تولد نوزاد جدید غلیظتر و زرد رنگ میشود که برای نوزاد تازه متولد شده مغذی است، اما ممکن است برای کودک بزرگتر باعث اسهال شود.
زمانی که آمادگی داشتید، میتوانید کودک بزرگتر را به تدریج از شیر بگیرید. معمولاً کاهش تولید شیر و تغییر طعم آن در بارداری باعث میشود کودک به طور طبیعی قبل از تولد نوزاد جدید از شیر گرفتن را شروع کند.
سخن پایانی
تصمیم به شیردهی در دوران بارداری کاملاً شخصی است و بهتر است با پزشک یا مشاور شیردهی مشورت کنید تا از ایمنی آن مطمئن شوید و راهنماییهای لازم درباره تغذیه و قطع تدریجی شیر دریافت کنید.



