دیستوکسی شانه وضعیتی است که در آن شانههای نوزاد هنگام زایمان طبیعی درگیر استخوانهای لگن مادر میشوند و گیر میکنند. شدت این وضعیت میتواند باعث آسیب به نوزاد شود یا نیازمند انجام روشهای مداخلهای یا حتی سزارین باشد.
درک دیستوکسی شانه
با وجود پیشرفتهای پزشکی، دیستوکسی شانه همچنان یکی از نگرانیهای مهم برای مادران و نوزادان است. پزشکان باید سریع و با دقت عمل کنند تا شانههای نوزاد را بدون آسیب بیشتر آزاد کنند. گیر کردن نوزاد در کانال زایمان برای مدت طولانی میتواند منجر به کمبود اکسیژن شود. همچنین ممکن است عصبهای بازویی نوزاد به دلیل وضعیت قرارگیری آسیب ببینند. خوشبختانه اکثر نوزادان بدون آسیب و به سلامت به دنیا میآیند.
علل دیستوکسی شانه
تمام موارد دیستوکسی شانه قابل پیشبینی نیستند، اما برخی عوامل احتمال وقوع آن را افزایش میدهند، از جمله:
- دیابت مادر
- دیابت بارداری
- اضافه وزن شدید مادر
- اندازه کوچک بدن یا دهانه لگن کوچک مادر
- اندازه بزرگ نوزاد در سونوگرافی قبل از زایمان
- سابقه دیستوکسی شانه در زایمان قبلی
روشهای درمان دیستوکسی شانه
دیستوکسی شانه خفیف
پزشک با کمک یک دستیار، فشار ملایمی با کف دست بالای استخوان عانه مادر به شانه پشتی نوزاد وارد میکند تا آن را آزاد کند. همزمان مانور مکروبرتس انجام میشود که در آن دو دستیار پاهای مادر را از رکابها خارج کرده و به سمت شکم خم میکنند تا لگن بازتر شود و فضای بیشتری برای خروج نوزاد فراهم گردد.
دیستوکسی شانه متوسط
اگر روش قبلی مؤثر نباشد، پزشک ممکن است بازوی پشتی نوزاد را شناسایی و از واژن خارج کند تا فشار روی شانه کاهش یابد. همچنین ممکن است از مانورهای چرخشی مانند مانور پیچ چوبی و مانور روبین استفاده شود که با فشار و چرخش شانهها به آزادسازی کمک میکنند. در این مراحل، پزشک ممکن است اپیزیوتومی انجام دهد؛ برشی در پرینه برای بزرگتر کردن دهانه خروجی.
دیستوکسی شانه شدید
در موارد شدید، ممکن است پزشک برای کمک به عبور نوزاد، عمدی شکستگی ترقوه نوزاد را انجام دهد. اگر این روش هم ناکافی باشد، ممکن است سر نوزاد به داخل واژن بازگردانده شود تا جریان خون از طریق بند ناف حفظ شود و سپس سزارین انجام شود تا از کمبود اکسیژن جلوگیری شود.
خطرات دیستوکسی شانه
این وضعیت میتواند باعث آسیب به استخوان ترقوه و بازوهای نوزاد شود و در بدترین حالت ممکن است منجر به فلج نوزاد گردد. مادر نیز ممکن است دچار پارگی یا کبودی در ناحیه دهانه رحم، رکتوم و واژن شود و در موارد نادر خونریزی شدید به وجود آید که نیازمند مراقبت فوری پزشکی است.
پیشگیری از دیستوکسی شانه
دیستوکسی شانه قابل پیشگیری نیست، اما با نظارت دقیق تیم پزشکی میتوان آن را زودتر شناسایی و برای زایمان آماده شد. در صورتی که مادر سابقه دیستوکسی شانه در زایمان قبلی داشته باشد، پزشک ممکن است توصیه به سزارین کند تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود.



