کلاژن یکی از مهم‌ترین پروتئین‌های پوست است که ساختار و استحکام آن را تأمین می‌کند. با افزایش سن، میزان کلاژن در پوست کاهش یافته و این موضوع باعث ایجاد چین و چروک و از دست رفتن خاصیت ارتجاعی پوست می‌شود. تزریق کلاژن و سایر مواد پرکننده می‌تواند به بهبود ظاهر پوست و کاهش علائم پیری کمک کند.
ساختار پوست و نقش کلاژن
پوست از سه لایه اصلی تشکیل شده است: اپیدرم (لایه بیرونی)، درم (لایه میانی) و هیپودرم (لایه زیرین). اپیدرم نقش محافظتی دارد و از تبخیر آب جلوگیری می‌کند. درم که عمدتاً از کلاژن تشکیل شده، چارچوبی برای رشد سلول‌ها و رگ‌های خونی فراهم می‌کند و به پوست استحکام می‌بخشد. هیپودرم شامل چربی، بافت همبند و عروق بزرگ‌تر است که به حفظ گرمای بدن و محافظت از اندام‌های داخلی کمک می‌کند.
چرا چین و چروک‌ها ایجاد می‌شوند؟
در پوست جوان، چارچوب کلاژن سالم و پوست مرطوب و انعطاف‌پذیر است. با گذشت زمان و تکرار حرکات صورت مانند لبخند، اخم و پلک زدن، کلاژن آسیب می‌بیند و پوست خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهد. این روند باعث ایجاد خطوط و چین و چروک روی پوست می‌شود.
انواع مواد تزریقی برای پرکردن چین و چروک
اگرچه کلاژن یکی از شناخته‌شده‌ترین مواد پرکننده بود، اما از سال 2010 از بازار خارج شده است. امروزه پزشکان از مواد مختلفی برای پرکردن پوست استفاده می‌کنند که عبارتند از:
- بوتولینوم توکسین (بوتاکس): این ماده عضلات صورت را موقتاً فلج می‌کند تا خطوط و چین و چروک‌ها کاهش یابند، اما خود پرکننده نیست.
- کلسیم هیدروکسیل آپاتیت (رادیس): یک پرکننده نیمه‌دائمی است که در ژل آبی معلق است و علاوه بر پرکردن، تولید کلاژن طبیعی پوست را تحریک می‌کند.
- چربی بدن خود فرد: چربی برداشت شده از ران یا شکم به پوست تزریق می‌شود و به دلیل منبع طبیعی، احتمال واکنش آلرژیک ندارد.
- اسید هیالورونیک: ماده‌ای طبیعی که حجم و پر بودن پوست را حفظ می‌کند و با جذب آب، باعث افزایش حجم پوست می‌شود. برندهای مختلفی مانند ژوویدرم و رستیلن از این ماده استفاده می‌کنند.
- پلی-ال-لاکتیک اسید (اسکالپترا): این ماده مصنوعی باعث تحریک تولید کلاژن در پوست شده و نتایج طولانی‌مدت‌تری دارد.
- میکروسفرهای PMMA (بلافیل): ذرات پلاستیکی ریزی هستند که در کلاژن گاوی تعبیه شده‌اند و با تحریک کلاژن‌سازی، اثرات پرکنندگی طولانی‌مدتی ایجاد می‌کنند.
انتظارات و مراقبت‌های پس از تزریق
قبل از تزریق ممکن است بی‌حسی موضعی انجام شود. پس از تزریق احتمال کبودی، تورم، قرمزی و حساسیت در محل وجود دارد. مهم است که با پزشک خود درباره نواحی مورد نظر، تعداد جلسات لازم و هزینه‌ها صحبت کنید و انتظارات واقع‌بینانه‌ای داشته باشید. معمولاً یک جلسه تزریق نمی‌تواند تمام چین و چروک‌ها را از بین ببرد و نیاز به تکرار درمان‌ها وجود دارد.
مدت ماندگاری مواد پرکننده
| نوع ماده پرکننده | مدت ماندگاری تقریبی |
|---|---|
| اسید هیالورونیک (ژوویدرم، رستیلن) | ۳ تا ۹ ماه یا بیشتر |
| کلسیم هیدروکسیل آپاتیت (رادیس) و رستیلن لیفت | حدود ۱ سال یا بیشتر |
| پلی-ال-لاکتیک اسید (اسکالپترا) و ژوویدرم ولوم | حدود ۱.۵ سال یا بیشتر |
| میکروسفرهای PMMA (بلافیل) | چند سال (نیمه‌دائمی) |
آیا کرم‌های کلاژن کافی هستند؟
کرم‌های حاوی کلاژن تنها روی سطح پوست اثر می‌گذارند و نمی‌توانند به لایه‌های عمیق پوست نفوذ کنند یا چین و چروک‌ها را به طور کامل از بین ببرند. این کرم‌ها بیشتر به حفظ رطوبت پوست کمک می‌کنند و سرعت از دست رفتن آب را کاهش می‌دهند، اما جایگزین تزریق‌های کلاژن و پرکننده‌ها نیستند.
