شیردوش دستگاهی است که به مادران شیرده کمک می‌کند شیر خود را خارج کرده و برای استفاده‌های بعدی ذخیره کنند. این وسیله به حفظ و حتی افزایش میزان شیر مادر کمک می‌کند و به ویژه زمانی که مادر باید به سر کار برگردد، سفر کند یا شخص دیگری به نوزاد شیر بدهد، بسیار مفید است.
زمان مناسب استفاده از شیردوش
قبل از شروع استفاده از شیردوش حتماً با پزشک خود مشورت کنید. بسیاری از مادران بلافاصله پس از تولد نوزاد شروع به دوشیدن شیر می‌کنند. اگر می‌دانید که به زودی باید به محل کار یا مدرسه بازگردید، بهتر است دو هفته قبل از آن شروع به استفاده از شیردوش کنید و سعی کنید به اندازه دفعات تغذیه نوزاد، هر ۳ تا ۴ ساعت به مدت ۱۵ دقیقه شیر دوشیده شود. شیردوشیدن همچنین می‌تواند به افزایش تولید شیر یا کاهش درد ناشی از پر بودن سینه‌ها و گرفتگی مجاری شیر کمک کند.
روش استفاده از شیردوش
ابتدا دستورالعمل‌های همراه دستگاه را به دقت مطالعه کنید، زیرا همه شیردوش‌ها یکسان نیستند. مراحل معمول استفاده عبارتند از:
- دست‌ها را با آب و صابون بشویید.
- در محیطی تمیز، آرام و خصوصی قرار بگیرید.
- دستگاه را مونتاژ کرده و از تمیزی تمام قطعات اطمینان حاصل کنید.
- برای تحریک جریان شیر، می‌توانید از یک لباس یا شیء با بوی نوزاد استفاده کنید.
- شیلنگ شیردوش را روی سینه قرار دهید به طوری که نوک سینه در مرکز شیلنگ قرار گیرد.
- با مکش کم شروع کرده و به تدریج مکش را افزایش دهید تا شیر جریان یابد.
- برای بهبود جریان شیر، همزمان از هر دو سینه دوشیدن را انجام دهید که معمولاً حدود ۱۵ دقیقه طول می‌کشد.
- پس از اتمام، سینه‌ها باید نرم و خالی شده باشند.
- دستگاه را باز کرده، قطعات را به خوبی شسته و در هوای آزاد خشک کنید.
نحوه نگهداری شیر دوشیده شده
شیر دوشیده شده را باید در کیسه‌های مخصوص یا ظروف تمیز و با کیفیت غذایی ذخیره کنید. روی ظرف تاریخ و نام نوزاد را بنویسید و تنها مقدار مورد نیاز برای یک وعده (۲ تا ۴ اونس) را در هر ظرف نگهداری کنید. از ظروفی که برای شیر مادر طراحی نشده‌اند یا پلاستیک‌های دارای نماد بازیافت شماره ۷ که ممکن است حاوی BPA باشند، استفاده نکنید.
شیلنگ شیردوش و اندازه مناسب آن
شیلنگ یا فلنج بخشی از شیردوش است که دور هاله سینه قرار می‌گیرد و باید اندازه مناسبی داشته باشد تا درد یا مشکلاتی ایجاد نکند. اندازه فلنج بر اساس قطر نوک سینه تعیین می‌شود و معمولاً باید ۱ تا ۳ میلی‌متر بزرگ‌تر از اندازه نوک سینه باشد. اگر فلنج مناسب نباشد، ممکن است باعث درد نوک سینه، عدم تخلیه کامل سینه و مشکلاتی مانند گرفتگی مجاری شیر یا التهاب سینه (ماستیت) شود.
انواع شیردوش‌ها
شیردوش‌ها به چند دسته تقسیم می‌شوند:
- شیردوش برقی: با برق یا باتری کار می‌کند و دارای موتور و تنظیمات مکش است.
- شیردوش دستی: بدون نیاز به برق، با فشار دادن دسته کار می‌کند.
- شیردوش بدون دست: قابل حمل و به صورت پوشیدنی داخل سینه قرار می‌گیرد و امکان دوشیدن در حین انجام کارهای دیگر را فراهم می‌کند.
- شیردوش بیمارستانی: قدرتمند و قابل استفاده چند نفره است و معمولاً برای اجاره در دسترس است.
نکات مهم در انتخاب شیردوش
انتخاب شیردوش مناسب به نیازها و شرایط شما بستگی دارد. بهتر است با پزشک یا مشاور شیردهی مشورت کنید. سوالاتی که باید در نظر بگیرید عبارتند از:
- چگونه و کجا می‌خواهید از شیردوش استفاده کنید؟
- چه مدت زمان برای دوشیدن نیاز دارید؟
- آیا دستگاه راحت و قابل حمل است؟
- آیا فلنج‌ها اندازه مناسبی دارند؟
- بودجه شما چقدر است و آیا بیمه هزینه آن را پوشش می‌دهد؟
قیمت و نحوه تهیه شیردوش
قیمت شیردوش‌ها بسته به نوع و امکانات متفاوت است. شیردوش‌های دستی معمولاً از ۲۰ تا ۶۰ دلار، شیردوش‌های برقی تک باتری از ۴۰ تا ۱۸۵ دلار و شیردوش‌های برقی دو قلو از ۶۰ تا ۳۵۰۰ دلار متغیر هستند. بیمه‌های درمانی معمولاً ملزم به تأمین هزینه شیردوش هستند اما شرایط و نوع دستگاه تحت پوشش ممکن است متفاوت باشد. همچنین می‌توانید شیردوش را از فروشگاه‌های تجهیزات نوزاد، داروخانه‌ها، بیمارستان‌ها یا به صورت آنلاین تهیه کنید یا حتی از مراکز مشاوره شیردهی و بیمارستان‌ها اجاره کنید.
مزایا و معایب استفاده از شیردوش
مزایای استفاده از شیردوش شامل صرفه‌جویی در زمان، امکان تقسیم وظیفه تغذیه با دیگران، افزایش تولید شیر و ایجاد ذخیره اضافی شیر است که به مادران امکان استراحت و انعطاف‌پذیری بیشتر می‌دهد. همچنین می‌توان شیر اضافی را به نوزادان نیازمند اهدا کرد.
از معایب آن می‌توان به کاهش برخی فواید ایمنی شیر مادر نسبت به تغذیه مستقیم، هزینه‌های اضافی خرید دستگاه و لوازم جانبی، مشکلات حفظ حریم خصوصی در مکان‌های عمومی و دشواری در نگهداری و مدیریت شیر ذخیره شده اشاره کرد.
