کافئین یک محرک طبیعی است که در بیش از ۶۰ نوع گیاه یافت می‌شود و معمولاً مردم برای افزایش انرژی و هوشیاری خود، آن را از طریق نوشیدنی‌هایی مانند قهوه و چای مصرف می‌کنند. مادران تازه‌وارد ممکن است برای مقابله با خستگی ناشی از مراقبت از نوزاد و تنظیم برنامه خواب خود به کافئین روی آورند. اما سوال مهم این است که آیا مصرف کافئین در دوران شیردهی بی‌خطر است؟
مصرف کافئین در دوران شیردهی؛ ایمن یا نه؟
پاسخ کوتاه این است که بله، مصرف کافئین در دوران شیردهی معمولاً بی‌خطر است، اما متخصصان توصیه می‌کنند میزان مصرف کافئین روزانه را تا ۳۰۰ میلی‌گرم محدود کنید. این مقدار معادل تقریباً سه فنجان قهوه است.
کافئین می‌تواند از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل شود و میزان آن در شیر مادر بسته به فرد متفاوت است. برخی نوزادان نسبت به کافئین حساس‌تر هستند و علائمی مانند بی‌قراری، تحریک‌پذیری، مشکلات خواب، بیش‌فعالی و بی‌قراری بیشتر را نشان می‌دهند. نوزادان تازه‌متولد شده نسبت به نوزادان بزرگ‌تر حساس‌ترند و کافئین در بدن آن‌ها مدت زمان طولانی‌تری باقی می‌ماند؛ به عنوان مثال، نیمه‌عمر کافئین در نوزادان ۶ ماهه حدود ۲.۵ ساعت است، اما در نوزادان تازه‌متولد شده چند روز طول می‌کشد تا کافئین از بدنشان دفع شود.
تاثیر کافئین بر کیفیت شیر مادر
مصرف زیاد کافئین می‌تواند بر کیفیت تغذیه‌ای شیر مادر تاثیر بگذارد. مطالعات نشان داده‌اند مادرانی که روزانه سه فنجان قهوه می‌نوشند، حدود یک‌سوم آهن کمتری در شیر خود دارند نسبت به مادرانی که قهوه مصرف نمی‌کنند. بنابراین، کاهش مصرف کافئین می‌تواند به بهبود میزان آهن شیر کمک کند.
اگر نگران تاثیر کافئین روی نوزادتان هستید چه کنید؟
- قبل از مصرف کافئین به نوزاد شیر دهید و سپس حداقل سه ساعت صبر کنید تا کافئین در بدن شما پردازش شود و کمتر به شیر منتقل شود.
- مصرف کافئین را به یک فنجان قهوه در روز کاهش دهید.
- در صورت امکان، تا پایان دوران شیردهی یا تا زمانی که نوزاد بتواند کافئین را بهتر متابولیزه کند، مصرف کافئین را قطع کنید.
منابع و میزان کافئین در مواد مختلف
مادران شیرده می‌توانند روزانه تا ۳۰۰ میلی‌گرم کافئین مصرف کنند. برای مقایسه:
| نوع نوشیدنی یا ماده | میزان کافئین (میلی‌گرم) |
|---|---|
| یک فنجان ۸ اونسی قهوه | ۹۶ |
| یک فنجان چای سیاه | ۴۷ |
| یک فنجان چای سبز | ۲۸ |
| قهوه بدون کافئین | حدود ۲ |
همچنین کافئین در نوشابه‌های گازدار (به‌ویژه کولاها)، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، شکلات، نوشیدنی‌های ورزشی، برخی داروهای مسکن مخصوص سردرد میگرنی، مکمل‌های کاهش وزن، گوارانا و دانه‌های کولا نیز یافت می‌شود.
پرهیز از عوارض جانبی ناخواسته
اگر تصمیم به کاهش یا قطع مصرف کافئین دارید، این کار را به تدریج انجام دهید تا از علائم ترک کافئین مانند سردرد، خستگی، تحریک‌پذیری، افسردگی، مشکل در تمرکز، درد عضلانی، تهوع و استفراغ جلوگیری شود. این علائم ممکن است بین دو تا نه روز طول بکشند و می‌توانند در انجام فعالیت‌های روزانه اختلال ایجاد کنند.
